Küçükçekmece Belediyesi

Küçükçekmece ilçesinin tarihi bir bakıma İstanbul'un tarihidir. İstanbul'a egemen olan bir imparatorluk Küçükçekmece yöresinde egemen olmuştur. Küçükçekmece'nin yüksek kesimlerinde, bugün Tepeüstü denen bölgede Rhegion adlı bir antik şehir vardı. Roma İmparatorluğu'nu Bizans'a bağlayan en önemli yollarından Via Egnatia, Rhegion'dan geçerdi. Yüzyılın ortalarında büyük bir depremde, bu bölgenin yıkıldığı çeşitli kaynaklarda ifade edilmiştir.

Garip Dede Türbesi, Abdüsselam Camii ve türbesi, 4. yüzyıla ait Menekşe Deresi Köprüsü, 17. yüzyıla ait Küçükçekmece Köprüsü, 18. yüzyıla ait Vezir Mehmet Paşa Çeşmesi, 19. yüzyıla ait Osmanlı Kibrit Fabrikası ilçedeki tarihi yapılardır. Cumhuriyet döneminde ise yoğun nüfus akımı 1950'den sonrasına rastlamaktadır.

Görülecek yerler ve cazibe merkezleri

Küçükçekmece Köprüsü, aynı zamanda Küçükçekmece Mimar Sinan Köprüsü olarak da bilinir, ünlü Osmanlı mimarı Mimar Sinan tarafından 1500'lerde inşa edilen, lagünün ağzını geçen tarihi bir taş kemer köprüdür. Köprü restore edilmiş ve iyi bakılmış durumdadır.

Mehmet Arsay Klasik Otomobil Müzesi, Küçükçekmece'nin Atatürk mahallesinde bulunan, 1900'lerde açılmış ve birçok klasik, iyi bakılmış ve cilalanmış eski otomobili barındıran bir klasik otomobil müzesidir. Halkalı bölgesinin kalbinde yer alan büyük bir alışveriş merkezi olan Arena Park AVM'nin (ve Atakent'in yakınında) hemen yanındadır; bu AVM aynı zamanda Küçükçekmece'deki hem dışarıdan gelenler hem de yerel halk için en üst düzey cazibe merkezlerinden biridir. Otobüs, bisiklet, araba ve yakında metro ile kolayca erişilebilir. Küçükçekmece'de Atatürk Kültür Merkezi, Cennet Kültür ve Sanat Merkezi ve Sefaköy Kültür Merkezi gibi birçok kültür merkezi, tiyatro, restoran, mağaza ve galeri bulunmaktadır.

Küçükçekmece Gölü ve çevresi, göl kıyısı boyunca parklara, yaşam alanlarına ve kurumlara ev sahipliği yapar; parklar hem yürüyüş yapmak hem de gölün hemen yanında açık havada spor yapmak için uygundur. Geniş gölün etrafında piknik imkanı da mevcuttur.

Yarımburgaz Mağaraları, tamamen ilçe sınırları içinde olmasa da Küçükçekmece Gölü'nün kuzeyinde yer alan, 400.000 yıllık tarih öncesi ve antik mağara yerleşimleridir; daha sonra tarih öncesi Avrupa'ya göç edecek ve Avrupa'daki medeniyetlerin ilk adımlarını atacak olan sakinlere (Homo erectus) bir zamanlar ev sahipliği yapmıştır.

Mağaranın duvarlarında antik mağara resimleri ve Taş Devri'nden kalma eserler vardı. Mağara, etrafında herhangi bir uygun bilimsel ve arkeolojik araştırma yapılmadan önce, özellikle 1970'lerde ve 1980'lerde birkaç filmde set lokasyonu olarak kullanılırken vandalizme maruz kaldı. 1990'larda mağara küresel ilgi görmeye başladıktan sonra, çoğunlukla Orta Doğu ve Balkanlar'a kaçakçılık yapan yasa dışı hazine avcıları mağaralarda yasa dışı kazılara başladı, ancak Kültür Bakanlığı müdahale ederek alanı kapattı. Bugün mağaranın bakımı tartışmalıdır; hâlâ önemli arkeolojik ve paleontolojik etkiye sahiptir ve bu tür araştırmalar orada devam etmektedir. Mağaralardan bazı eserler ve diğer buluntular, Fatih belediyesindeki İstanbul Arkeoloji Müzeleri'nde sergilenmektedir. Mağaranın büyük bölümü sıradan halka kapalıdır.

Kaynak: İngilizce Vikipedi, «Küçükçekmece» maddesi (Places of interest and attractions bölümü), Türkçeye makine çevirisi. CC BY-SA.

Küçükçekmece adının kaynağı konusunda, tarihçiler arasında değişik görüşler mevcuttur. Hakkı Raif Ayyıldız bir yazısında; bölgenin Küçükçekmece adını almasını şöyle anlatmaktadır: "Batağa gayet kalın kazıklar çakılmış ve aralarına halatlar gerilmiştir. Yolcular büyük bir sala dolar, salcılar da salı çeke çeke kanalın öte yakasına yüzdürüp götürürlerdi; bunlardan ötürüdür ki, iki gölün geçitlerine "Küçükçekmece" ve "Büyükçekmece" adları verilmiştir.

"Çekme" adı, bu bölgede olan çöküntülere bağlanmaktaysa da, gerçeğe en yakın varsayımın, göle giren balıkları tutmak için kanala konmuş olan ve yukarı çekilerek açılan kafesli setlerden dolayı verilmiş olduğu söylenebilir. Kaldı ki, eski Osmanlı Vakıf defterlerinde de bölge "Çekmek-i Küçük" olarak anılmaktadır.

Küçükçekmece geniş düzlükler halinde az dalgalı (engebeli) bir alana yayılmıştır. Deniz ve göl kıyılarında içerilere doğru yükseltiler artar. Kuzeydeki tepelerde yükseklik 200 metreyi bulur. Vadiler belirgin görünümdedir, ilçedeki gölün morfolojik (biçim) yapışı nedeniyle tam ve tipik bir lagün (yalı) gölüdür. Dünyada pek ender oluşan lagün göllerden birisidir ve bir doğa harikasıdır.

İlçe alanında kalan akarsular uzunlukları, kısa ve su rejimleri, debileri, düzensizdir. Bir kesimi hızlı kentleşme ve sanayileşme nedeniyle yerleşme ve sanayi alanları içinde kalmış oldukları için sanayi ve kentsel atıkları denize boşaltan derelere dönüştüler.

İlçenin yüzölçümü 44 km²dir. Küçükçekmece ilçe merkezinin deniz seviyesinden ortalama yüksekliği 10 metredir.

Küçükçekmece Gölü

İstanbul'un 15 km batısında yer alan ve 14 km'lik bir alan kaplayan Küçükçekmece Gölü; son jeolojik dönemdeki buzullaşmanın erimesiyle denizlerin seviyelerinin yükselmeleri sonucu Çanakkale Boğazı'nın yarılarak Marmara Çukuru'nun dolması, bu deniz istilasıyla eski vadi ağızlarının boğularak "ria"ların ortaya çıkması sonucu önce koy, zamanla da kıyı kordonuyla kaplanarak lagün haline gelmesiyle oluşmuştur.

Gölün ağız kesimi kıyı kordonu ile kapalı olmasına rağmen gölün denizle ilişkisi 1,5 metre derinliği olan bir geçitle sağlanmaktadır. Bu nedenle gölün suyu yarı tuzludur. Ancak son zamanlarda yapılaşmanın artması, gölün besleyen akarsuların cılızlaşması nedenleriyle bu geçit ender olarak bağlantı sağlayabilmektedir.

Çevresinde eosengre ve kalkerleri ile üst miyosen kum marn ve kalkerleri bulunan Küçükçekmece Gölü, doğusundan Nakkaş Deresi, batısından Eşkinoz Deresi ve bunlar arasındaki Sazlıdere'den beslenmektedir.

Küçükçekmece Gölü'nde, eskiden bol miktarda balık bulunurken 1970'lerden sonra evsel ve sanayi atıklarla gölün kirlenmesi sonucu balıkların yaşamı olumsuz yönde etkilenmiştir. Bu kirlilik, göl suyunun Büyükçekmece Barajı'na aktarılarak kullanım projesini de engellemiş olup, 1992'de bitirilen isale hattı kullanılamamıştır.

İlçenin büyük bir kısmında yer alan yapılaşmalar, imar planı ve teknik şartlara uygun yapılmaktadır. Genellikle ferdi yapılaşmanın görüldüğü ilçede, 1990'lardan başlayarak "toplu konut" yapılaşmaları da hızlanmıştır. Özellikle, TEM Otoyolunun bu bölgeden geçmesi, İkitelli ile İstanbul arasındaki ulaşım seçeneklerini arttırmıştır. Dahası ulaşım süresinin kısalması sonucu bölge önem kazanmaya başlamıştır. Öte yandan gözle görülür oranda yapılan Organize Sanayi Bölgesi yatırımları, buradaki sanayinin gelişimini de hızlandırmıştır.

Küçükçekmece ilçesi, esasen yoğun bir sanayi bölgesi niteliğindedir. İlçede 200'ün üzerinde büyük fabrika, sanayi-ticari siteleri ile ilçe sınırlarında bulunan Belediye'ye kayıtlı yaklaşık 10.000 sanayi işletmesi ve atölye mevcuttur. Bu nedenle de, nüfusun yoğunluğunun işçiler ve onların ailelerinden oluşturduğunu söyleyebiliriz.

İlçenin sınırları içinde, son dönemde yapılan 80.000 kişi kapasiteli Atatürk Olimpiyat Stadyumu ve 49 kooperatif ve 33.000 iş yeri bulunan İkitelli Organize Sanayi Bölgesi gibi yatırımlarla ilçe hızlı gelişimini sürdürmektedir. Ancak Başakşehir ilçesinin kurulmasıyla Atatürk Olimpiyat Stadyumu ve İkitelli Organize Sanayi Bölgesi ilçe sınırlarının dışında kalmıştır.

Küçükçekmece'de 4 tane küӀtür merkezi vardır. BunӀar: Cennet Kültür ve Sanat Merkezi (CKSM), Atakent Kültür ve Sanat Merkezi (AKSM), Sefaköy Kültür ve Sanat Merkezi (SKSM) ve Yahya Kemal Beyatlı Gösteri Merkezi (YKB)'dir.

İlçe genelinde 62 İlköğretim okulu, 10 Genel Lise (4 adedi Yabancı Dil Ağırlıklı Lise) 8 Meslek Lisesi, 4 Anadolu Lisesi ve 15 müstakil Anaokulu olmak üzere, toplam 96 adet resmî okul bulunmaktadır. Bunların yanı sıra, ilçede 1 Halk Eğitim Merkezi, 1 Çıraklık Eğitim Merkezi, 1 Sağlık Eğitim Merkezi, 1 Öğretmenevi ve 3 ayrı Kültür Merkezi bulunmaktadır. Küçükçekmece Belediyesi'ne bağlı Küçükçekmece Belediyesi Gösteri Sanatları Akademisi adında bir sanat akademisi bulunmaktadır. 9 Bilgievi bulunmaktadır.

Resmî okulların yanında, toplam 12 özel okul vardır. Bunların 4 adedi Anaokulu, 3 adedi İlköğretim okulu, 4 adedi Lise ve 1 adedi Akşam Lisesi'dir. İlçede 3 üniversite vardır: İstanbul Arel Üniversitesi, İstanbul Aydın Üniversitesi ve Sabahattin Zaim Üniversitesi.

İlçede Küçükçekmece Tarih Müzesi ve İlk Baskı ve İmzalı Kitaplar Müzesi bulunmaktadır.

2009 yılından itibaren günümüze kadar faaliyetlerine devam eden ilçesini Türkiye Basketbol Federasyonu tarafından oynatılmakta olan İstanbul altyapı liglerinde temsil eden Küçükçekmece Basketbol Gençlik ve Spor Kulübü bulunmaktadır. İlçede Küçükçekmece Metin Oktay Stadyumu adlı bir futbol stadyumu yer alır. Aynı zamanda Kanarya Mahallesinde Galatasaray Kürek Tesisleri vardır.

TEM otoyolu ve E5'e yakınlığından dolayı ulaşım kolaydır. Tüm ilçede İETT seferleri mevcuttur. Bölgede Sefaköy semti metrobüse erişimin ana merkezi olup başta Kartaltepe olmak üzere Kemalpaşa, Gültepe, Yeşilova, Cennet ve Fatih Mahallelerinden metrobüse erişim mevcuttur. Ayrıca Raylı ulaşımda Marmaray banliyö hattı ilçeden geçmekte olup bu ilçede Küçükçekmece, Mustafa Kemal ve Halkalı olmak üzere 3 adet tren istasyonu bulunmaktadır. Daha öncesinde Halkalı - Sirkeci banliyö hattı işlerken bölgedeki istasyon sayısı 5 iken, hattın Marmaray kapsamında yenilemesi sırasında Kanarya, Soğuksu ve Menekşe istasyonları kaldırılmıştır. Tren hattı 13 Mart 2019 tarihinde tekrar açılmış ve Halkalı ve Gebze arasında saat 22.58'e kadar hizmet vermektedir. Ayrıca Halkalı İstasyonundan Ankara, Konya ve Karaman'a hızlı tren, Kapıkule ve Uzunköprü'ye bölgesel tren, Sofya ve Bükreş'e uluslararası tren ve Ankara'ya anahat tren seferleri yapılmaktadır. İlçede metro hatları M9 ve M11(U2)'dir. Bahariye istasyonunun 29 Mayıs 2021'de açılmasıyla M9 hattı Küçükçekmece'nin ilk metrosu olma özelliğini kazanmıştır. Hattın ilçe sınırları içindeki diğer iki istasyonu da 18 Mart 2024'te hizmete girmiştir. 19 Haziran 2026 tarihinde M11 hattının Arnavutköy-Halkalı etabının da hizmete girmesiyle ilçeye hizmet eden metro hattı sayısı ikiye yükseldi. 19 Haziran 2026 itibarıyla ilçeden geçecek toplam altı metro hattından ikisi aktifken ikisi inşaat hâlinde ikisinin de inşaatı yakın gelecekte başlayacaktır.

The area was known as Rhégion in antiquity. The lagoon has almost always been controlled by the same imperial power in control of Istanbul (then Constantinopolis), as the Via Egnatia, the road from Istanbul to Western Europe also passed by here. Küçükçekmece was part of the significant trade route.

According to the Ottoman General Census of 1881/82-1893, the kaza of Küçükçökmece (also referred to as Rhagion by Ottomans back then) had a total population of 17,975, consisting of 10,945 Greeks, 5,340 Muslims, 1,396 Armenians, 61 Catholics, 31 Latins, 15 Bulgarians and 187 foreign citizens in the 1800s, and the population did not see a significant change until the early-mid 1900s.

During the Byzantium and Roman periods the site of Küçükçekmece had also been inhabited. The ruins of this town, which have always remained visible, had been studied extensively in 1930 specially during the Republican era by the Swiss archeologist Ernest Mamboury, who - basing upon ancient sources - identified the settlement with the town of Regium (Ρήγιον in Greek). In 2009 a new identification has been proposed, this time with the small Roman and Byzantine village of Bathonea, which was home to Viking settlers, specifically Varangians and Varangian Guards. Many artifacts, such as Norse Crosses rather than Orthodox ones belonging to the Vikings were found.

The settlement was likely once only made up of the small village of Bathonea, to later turn into the town of Rhagion or also Küçükçökmece, and later as the Küçükçekmece we know today around the 30s.

Küçükçekmece today and in the future

The population of Küçükçekmece is growing, and new schools, supermarkets, parks, shopping centres, modern living spaces, cultural centers and other facilities are rapidly being built, and an ongoing metro-line construction which will connect from Bağcılar, Kirazlı to a new Halkalı metro.

The settlement lies 20 km west from Istanbul. The district is eight kilometers wide, reaching a small inlet west of Istanbul on the banks of Lake Küçükçekmece. The land here is flat, rising very gently away from the sea shore and lake shore, and as such is easily built upon. This has historically encouraged, and still encourages further growth and development in the area. Future growth and development is expected in the municipality.

Though, some parts of the land right around the edges reaching to the lake are man-made and also build upon, making it risky for old buildings or building vulnerable for earthquakes to be built there, but the Küçükçekmece Municipality and Istanbul Metropolitan Municipality closely monitor development around the region as part of their ongoing "Earthquake-proof Istanbul" program.

The government-based TOKİ development project in the 2000s started mostly focused on this region, thus many TOKİ buildings are present, and even today some are being built alongside the private-firm urban projects.

It is quite an ideal flat land, but is affected by earthquakes due to being near the North Anatolian fault, and earthquakes are felt aggressively in most cases.

Buildings built and being built there today are quite modern and earthquake-proof, as they are obligated to be built as such by law. Old buildings, damaged buildings, and gecekondu buildings are demolished safely by either the Istanbul Metropolitan Municipality, Küçükçekmece Municipality on the behalf of ministries involved, or the ministries themselves.

Location

Küçükçekmece lies on the European shore of the Sea of Marmara, settled on a lagoon named Lake Küçükçekmece. Across the inlet is the district of Avcılar and the campus of Istanbul University. The inlet is connected to the Sea of Marmara by a very narrow channel, therefore the water has low salinity.

There are 21 neighbourhoods in Küçükçekmece District:

Atakent is the most populous neighbourhood, with 102,682 inhabitants (2022).

The Küçükçekmece Bridge, also known as the Küçükçekmece Mimar Sinan Bridge, is a historic stone arch bridge built by famous Ottoman architect Mimar Sinan in the 1500s, which crosses the mouth of the lagoon. The bridge has been restored and is well-maintained.

The Mehmet Arsay Klasik Automobile Museum is a classic automobile museum in the Atatürk neighborhood of Küçükçekmece, opened in the 1900s featuring many classic well-maintained and polished old cars. It is next to the Arena Park AVM, a large shopping center in the heart of the Halkalı district, (and near Atakent) which is also both a top attraction for outsiders and locals in Küçükçekmece. It is easily accessible by bus, bicycles, car, and soon metro. There are many cultural centers, theaters, restaurants, shops and galleries in Küçükçekmece, such as the Atatürk Kültür Merkezi, Cennet Kültür and Art Center, and Sefaköy Cultural Center.

Lake Küçükçekmece and its surrounding area is home to parks, living spaces and institutions around the lakeside, the parks are both for walking and for doing sports outdoors right next to the lake. Picnics are also available around the wide lake.

The Yarımburgaz Caves, although not entirely inside the district, but on the north of Lake Küçükçekmece are pre-historic and ancient 400,000 year old cave settlements, once hosting inhabitants, (Homo erectus) who would later migrate to prehistoric Europe and begin the first footsteps of civilizations in Europe.

The cave had ancient cave paintings on its walls, and artifacts from the Stone Age. The cave, before there was any proper scientific and archeological research surrounding it, was subject to vandalism, specifically vandalized while being used as a set location in several movies in the 1970s and 1980s. In the 1990s after the cave started gaining global attention, illegal treasure hunters, mostly smuggling into the Middle East and Balkans, started illegal digging in the caves, but the Ministry of Culture stepped in and closed off the site. Today, the maintenance of the cave is questionable, it still has significant archeological and paleontological impact and such research has still been going on there. Some artifacts and other findings from the caves are on display in the Istanbul Archaeology Museums in the Fatih municipality. Most of its parts are closed off to the ordinary public.

The 1911-founded football club Küçükçekmece S.K. plays in the Istanbul First Amateur League, there are many more clubs and teams in many different sports field based in and representing the Küçükçekmece region.

Other than those clubs and teams, such as many private colleges, schools, organizations and such have their own sports teams in all fields which can and play in their own or differ clubs, teams, matches from women's sports to men's sports, which also includes and is available for the younger children. Matches are hosted across many available spaces such as in private or public, indoors or outdoors sports fields, centers, and schools. (Which also can be the hosts on the behalf of the played games.)

There is also a newly built (by membership) Esports center, gaming/cosplay events, events similar to VidCon and ComiCon can also be hosted there. The opening and hosting was done by Mayor Kemal Çebi, İstanbul Mayor İmamoğlu, and several internet personalities (mainly Twitch streamers) that were invited and present.

Most prominent fields are the basketball, volleyball, football, and swimming fields.

Other than significant highways and significant roads that pass through the municipality, there is the Marmaray commuter rail line that also passes through Küçükçekmece and serves the railway stations; Küçükçekmece, Mustafa Kemal, and Halkalı. An ongoing metro-line extension of M1B will connect from Bağcılar, Kirazlı to Halkalı and the planned HızRay (M34) will pass through Küçükçekmece.

Public transportation is widely used in the municipality, especially among the students and elderly. Traffic can be an issue at entry/rush hours in the early mornings, specially on school and work days. Exit hours are rather calmer in the municipality.

Küçükçekmece has a cultural, economic and educational cooperation agreement with Józsefváros (Budapest District VIII), Hungary, which was signed in 2015.