Kağıthane Belediyesi

Osmanlı Dönemi

Kâğıthane'de, Haliç'e dökülen aynı isimli bir dere bulunmaktadır. İlçe ismini, bu derenin vadisinde eski dönemde bulunan kâğıt imalathanelerinden almaktadır. Zamanında bu imalathaneler dışında; un değirmenleri ve baruthanelerin bulunduğu, düzlük kesimlerde ise cirit oyunları ve ok atışı için talim sahaları bulunduğu bilinmektedir.

28. Çelebi Mehmet Efendi'nin Paris'ten getirdiği Versay bahçe ve köşklerinin planlarına göre, Kâğıthane deresi etrafında padişah ve vezirlere özgü 60 kadar kasır ve köşk yapılmıştır. Aynı dönemde söz konusu derenin kıyılarında, dönemin yazar ve düşünürlerinin uğradığı Bektaşi Tekkesi de yapılmış, ayrıca mezarlığın bulunduğu bölgede Karaağaç düzenlenmesi yapılmıştır. Dere kenarları kavak ve çınar ağaçları dikilmiştir. Bölgedeki kasırların en bilineni, "Sadabad" olarak anılmaktadır. Derede çağlayanlar yapılmış, geceleri kaplumbağalar üzerine mumluk dikilerek lale bahçeleri arasında çırağanlar düzenlenmeye başlanmıştır. Yine Sütlüce mevkii Giresunlu ve Karaağaç Tekkesi isimli Osmanlı dönemi yazar ve düşünürlerinin sıklıkla uğradığı Bektaşi tekkelere ev sahipliği yapmıştır.

1481-1512 yılları arasında Osmanlı padişahlarından II. Beyazıt devrinde Candereci Muhittinzade Vakfı ile kurulan ve açıklandığı şekilde devreler geçiren Kağıthane köyü'nün ilk nüvesi, Merkez mahallesindeki yerleşmelerle başlamıştır. Hâlen Belediye Meydanına bakan "Daye Hatun Camii" bu devirden kalmadır. Eski tarihsel yapıyı taşıyan ahşap evlerden bazıları günümüze ulaşmıştır. Bugün İstihkam Okulunun yapıldığı yerde eski kasır yanında günümüze gelmiş olan "Sadabad Camii" bulunmaktadır. Doğal özellikleri nedeniyle Kâğıthane daha Sadabad bahçeleri gelişmeden de İstanbul halkı ve Osmanlı hanedanı tarafından sıklıkla mesire alanı (dinlenme yeri) olarak kullanılmıştır. III. Ahmet devrinde yaptırılan Sadabad Kasrı ile bayındırlaştırılmaya başladı.

Başta Sadabad Kasrı olmak üzere eski kasırlara ait bazı kalıntılar ilçedeki başlıca tarihsel yapılardır. Bunun dışında kalan diğer yapılar da; Kasr-ı Neşat & Kasr-ı Cenan, Çeşme-i Nûr (III. Ahmed Çeşmesi), Atiye Sultan Sarayı (Kağıthane Kasrı Hümayunu - Küçük Zabit Mektebi), Yeni Çeşme ya da II. Abdülhamid Çeşmesi, Koşu Köşkü, Aziziye Camii (Sadabad Camii - Çağlayan Camii), Mir-i Ahur (İmrahor) Kasrı, İmrahor Çeşmesi (III. Murad Çeşmesi)], Poligon Çeşmesi, Poligon Sarayı, II. Mahmud Nişantaşı, Kağıthane Köyü, Karakolhane Koğuşu, Kağıthane Cendere Su Terfi İstasyonu, Su Terazisi, Daye Hatun Sıbyan Mektebi'dir.

Bizans döneminde Kâğıthane Deresi'nin adı Barbisos'tu. Kesin bilgi olmamakla birlikte İstanbul'un fethi sırasında burada bir kâğıt değirmeni bulunduğu ve bu imalathanenin II. Bayezid dönemine (1481-1512) kadar çalıştığı düşünülmektedir. Evliya Çelebi 17. yüzyılda Kağıthane çevresini anlatırken burada harap durumda bir kâğıthane bulunduğunu anlatır.

Arazi yapısı engebeli olup, derelerden ve vadilerden oluşmaktadır. Bu bölgeler yerleşim alanı olarak da kullanılmaktadır. İlçenin yüzölçümü 38 km²dir. Kağıthane ilçe merkezinin deniz seviyesinden ortalama yüksekliği ise 42 metredir.

1955 nüfus sayımında nüfusu 3.084 olarak tespit edilen Kâğıthane nüfusundaki hızlı artış 1955 yılından sonra İstanbul'un diğer illerden hızlı göç almayasıyla başlamıştır. İlçenin nüfusu 5 yıl içinde 22 bini geçmiştir.

Kâğıthane sınırları içinde yerleşme merkezde başlamışsa da burada fazla gelişme göstermeden Çağlayan, Çeliktepe ve devamı olan Sultan Selim sırtlarında yoğun bir şekilde yerleşmeler başlamıştır.

İlçe nüfusunun önemli bir kısmı, sanayileşme dönemiyle birlikte Anadolu'dan İstanbul'a çalışmaya göç eden vatandaşlardan oluşmaktadır. İlçede yaşanan hızlı yapılaşma ve inşaata açık arazilerin sınır seviyesine yaklaşması sonucunda, 1960'lardan 2000'li yıllara kadar gözlenen yüksek nüfus artış hızı 2000'lerden itibaren yerini durağanlığa bırakmıştır.

1 Mart 1963 tarihine kadar köy muhtarlığı ile yönetilmiş, mezbahanın kuzeybatısındaki Pırnala semtinde (Kemerburgaz yolu) üzerinde gelişmeler başlamıştır.

Kâğıthane ilçesi İstanbul'un Şişli ilçesinin Merkez Bucağı'na bağlı köy statüsündeyken, 8 Temmuz 1987 Tarih ve 19507 sayılı Resmî Gazetede yayımlanan 3392 sayılı Kanunla Şişli ilçesinden ayrılarak müstakil bir ilçe olarak kurulmuştur. 8 Ağustos 1988 tarihinde kaymakamlığın ve diğer resmî dairelerin kurulması ile hizmet vermeye başlamıştır. 26 Mart 1989 tarihinde yapılan mahalli idareler seçimleri ile belediye başkanlığı oluşturulmuştur.

Mahalleler

19 mahalleden oluşan ilçenin en büyük mahalleleri Seyrantepe, Hamidiye, Merkez ve Talatpaşa'dır.

Kağıthane ilçesinde 15 yaşın üzerindeki nüfusta okuma yazma bilenlerin oranı yüzde 88,35'tir. İlçe sınırları içinde yer alan başlıca eğitim ve kültür kurumları şunlardır:

İlçe belediyesine ait çeşitli kültür merkezleri

Kağıthane Devlet Hastanesi dışında ilçe sınırları içinde üç tane özel hastane vardır. Kağıthane'de devlet hastanesi, tıp merkezleri ve çeşitli özel hastaneler sağlık hizmeti sunmaktadır.

Karayolu

İstanbul Boğazı'nı Boğaziçi ve Fatih Sultan Mehmet köprüleriyle aşan otoyollar, Kağıthane ilçesinden geçer. Bunlardan O-1 Otoyolu güneyde Şişli İlçesi'yle sınır oluşturur. O-2 Otoyolu ise Kağıthane ilçesinin kuzey kesiminde doğu-batı doğrultusunda izler. Okmeydanı ve Hasdal kavşakları arasında uzanan bir başka otoyol da O-1 ve O-2 otoyollarını birbirine bağlar. Yeni havalimanını merkeze bağlayan iki otoyoldan biri Kemerburgaz ve Göktürk üzerinden Hasdal mevkiinde O-2'ye (TEM) entegre olmaktadır.

M7 Kabataş-Mahmutbey metrosu ilçenin güneyinde, Merkez mahallesinden Kağıthane Deresi üzerinden geçmektedir. Bu hattın Çağlayan, Kağıthane ve Nurtepe istasyonları ilçe sınırları içindedir.

İlerleyen yıllarda yapılması planlanan Büyük İstanbul Tüneli (üç katlı tüp geçit), Ümraniye Çamlık'tan gelerek Avrupa yakasında Kağıthane Hasdal Kavşağı'na bağlanacaktır.

Raylı Sistemler

İTÜ/Ayazağa-Kağıthane metro projesi ile M11 Gayrettepe-İstanbul Havalimanı metroları, yine ilçenin Merkez Mahallesinde cendere hattından geçmektedir.

Proje aşamasındaki M34 (HızRay) hattı için ilçenin Merkez Mahallesi'nde bir istasyon yapılması planlanarak M11, M7 ve İTÜ/Ayazağa-Kağıthane metro hattına entegrasyon sağlanması planlanmaktadır.

M2 hattı, Büyükdere Caddesi boyunca ilçenin doğu sınırından geçmektedir. Hattın 4. Levent istasyonu ilçeye bağlı Emniyet Evleri mahallesiyle Şişli'nin Esentepe mahallesi arasında bulunur. Ayrıca Sarıyer'e bağlı Huzur mahallesi sınırları dahilinde olan Sanayi Mahallesi istasyonu da istasyon yakınında bulunan, Kağıthane'ye bağlı Yeşilce ve eski adıyla istasyona ismini vermiş olan Sultan Selim mahallelerine ulaşım imkanı sağlamaktadır. Aynı hattın Seyrantepe Mahallesinde deposu ve şube hattı için Seyrantepe istasyonu bulunmaktadır. İlerleyen yıllarda şube hattı Hamidiye Mahallesi'nden istasyon olacak şekilde geçip Alibeyköy Cep Otogarı'na uzatılması planlanmaktadır.

Kağıthane'de Merkez'de bulunan Hasbahçe Spor Kompleksi'nin içerisinde futbol sahası, basketbol, voleybol sahaları ile güreş ve cirit sahaları vardır. Ayrıca ilçenin 6 ayrı noktasında açık alan spor sahaları mevcuttur. İlçe sınırları içerisinde 2 adet yüzme havuzu ve spor salonu vardır. İlçede 30'a yakın spor kulübü mevcuttur.

During the reign of Suleiman the Magnificent, Kâğıthane, then Sadâbad, was an extensively forested area used by the Ottoman court for hunting, riding and other equestrian pursuits. In the 17th and 18th centuries the area became increasingly fashionable especially during the Tulip Age reign of Sultan Ahmed III when many nobles had mansions and palaces built here. In particular the Sadabad Palace was built here for the statesman Yirmisekiz Mehmet Çelebi in 1722. It was destroyed in 1730 during the uprising against court excesses known as the Patrona Halil Revolt. Scant traces of the mansions and fountains that once graced the area can be seen in a small open-air museum in the grounds of the Kağıthane Municipality (Kağıthane Belediyesi).

During the resign of Sultan Selim III some of the mansions and palaces were rebuilt, as they were again in the mid-19th century when Krikor Balyan was employed to bring Sadabad back to life. Paintings and drawings from the late 19th and early 20th centuries still show Kağıthane as a beauty spot to which locals would flock on Fridays.

During the bombings of Istanbul, the area was affected in 1918.

After the founding of the Turkish Republic in 1923, the northern end of the Golden Horn was turned into an industrial zone. Sadâbad became home to numerous factories. From the 1950s onwards settlement of the Kâğıthane area began with illegal slums (known as gecekondus in Turkish) as thousands of migrants moved from Anatolia to work in the factories, building sites or services sector. Eventually, the gecekondus were legalised and replaced by residentially-zoned buildings.

In the early 21st century Kâğıthane was rapidly transformed by urban regeneration projects due to its central location and connections to the new intra-city transport networks.

There are 19 neighbourhoods in Kağıthane District:

Santralistanbul started life as the Silahtarağa Power Station, Central Istanbul's first electricity power station, in operation from 1911 to 1983. After decommissioning it was converted into an Energy Museum with an arts and culture space attached in the grounds of the Bilgi University campus.

Kağıthane Mosque was originally built in the reign of Sultan Ahmed III, then rebuilt in the reigns of sultans Selim III and Mahmud II. Finally it was rebuilt for Sultan Abdülaziz by one of the Balyan family of Turkish-Armenian architects. It occupies a pretty waterside site.

Istanbul Sapphire is a combined shopping and residential skyscraper which was, when it opened in 2010, the tallest tower in İstanbul, offering fine views from its viewing platform.