Çatalca Belediyesi

Çatalca ilk çağ boyunca Metraj veya Matrai, Metron ve Metris şeklinde anılmıştır. Bu adın neden verildiği kesin olmamakla birlikte bazı kaynaklara göre Büyük İskender'in yaveri (generallerinden) Ayametris tarafından kurulduğu tahmin edilmektedir. Bu generalin Ayametris ismine atfen Metris, Metraj, Metron veya Matrai denildiği çeşitli kaynaklarda bildirilmektedir. Bir başka kaynağa göre Osmanlılar zamanında Matrai adı unutulmuş yerine Çatalca denilmiştir. Bu şehre Çatalca adının verilmesinin asıl nedeni kurulduğu yer ile ilgilidir çünkü şehir çatala benzeyen bir dağın eteğinde kurulmuştur. Gezgin Evliya Çelebi'ye göre ise Çatalca'nın bir başka adı daha vardır; bu da Rumca bir kelime olan ''Haniçe'' ismidir. Büyük İskender zamanında İstanbul'u onaran Kral Yağfur'un (Yekfur) kızı Haniçe'nin yaylağı olması nedeni ile babası burada büyük bir kale yaptırarak Rumca Haniçe adını vermiştir. Fatih devrinde İstanbul Kuşatması öncesi uzun süren direnişinden ve çetin savunmasından veya bir nevi çetinlik hissedilmesinden dolayı "Çetince" adının verildiği de rivayet edilmektedir. Zamanla da Çetince kelimesi Çatalca'ya dönüşmüştür.

Paleolitik Çağ

Çatalca ve çevresinde yapılan yüzey araştırmalar ve arkeolojik tespitlerin bölgedeki yerleşim izlerinin Paleolitik ya da Alt Paleolitik dönem işaret eden, farklı jeomorfolojik özelliklere sahip olduğunu belirten teoriyle ilişkili olması ihtimal dahilinde olduğu sanılmaktadır. 2011 yılında Trak yerleşimlerini konu alan Çatalca antik yerleşimleri çalışma notlarında geçen belgeselin yönetmeni Tekin Gün ve Prof Dr. Semavi Eyice bölgenin Erken Tunç Çağı izlerini taşıdığını bölgede devam eden bilimsel yüzey araştırmalar neticesinde çıkan arkeolojik verilerin Paleolitik Çağı işaret ettiği muhtemeldir. ''İstYA'' projesi kapsamında Çatalca sınırları içindeki arkeolojik yüzey araştırmaları Prof.Dr. Mehmet Özdoğan arkeolojik tespitlerin Alt Paleolitik dönemi yansıtan bir kıyıcı satır ve bir de satır bulunmaktadır. Kıyıcı satır iri, ağır, kalın bir çakıldan, kısa kenarında "S" kıvrımlı kesici kenar oluşturacak şekilde, iki yüzden en büyüğü 57 milimetre olan çıkarımlarla şekillendirilmiştir. Kıyıcının bir yüzünden bir, diğer yüzünden iki adet geniş çıkarım gerçekleştirilmiştir.

Çatalca, tarihî zenginliği ve doğal güzellikleriyle İstanbul'un önemli ilçelerinden biridir. İlçenin simge yapılarından biri, 19. ve 20. yüzyıllarda Avrupa ile Osmanlı toprakları arasında büyük öneme sahip olan Doğu Ekspresi (Orient Express) güzergâhı üzerinde yer alan Çatalca Garıdır. Bu demiryolu istasyonu, uluslararası ulaşım açısından kritik bir durak olmuş; Çatalca'yı Avrupa başkentlerine bağlayan hat üzerinde önemli bir geçiş noktası hâline getirmiştir. Günümüzde, tarihî değerini koruyan gar binası, ilçenin demiryolu mirasının bir simgesi olarak varlığını sürdürmektedir.

Çatalca'da yer alan diğer tarihî ve kültürel yapılar arasında Çatalca Mübadele Müzesi dikkat çekmektedir. Bu müze, 1923 Türkiye-Yunanistan Nüfus Mübadelesi sırasında bölgeye yerleşen mübadil Türklerin anılarını, eşyalarını ve belgelerini sergilemekte; Çatalca'nın sosyokültürel yapısındaki dönüşümü belgelemektedir.

İlçedeki diğer önemli tarihî ve doğal değerler şunlardır:

Topuklu Çeşmesi: Osmanlı döneminden kalma bu zarif çeşme, geleneksel mimarisiyle dikkat çekmektedir.

Georgios Kilisesi: Bölgedeki Rum nüfusun izlerini taşıyan bu kilise, mimari ve tarihî açıdan önemlidir.

Çatalca Ali Paşa Camii: Osmanlı klasik üslubunu yansıtan cami, ilçenin önemli ibadet yapılarındandır.

Kurşunlugerme Su Kemeri: Mimar Sinan'a atfedilen bu su kemeri, Osmanlı su mühendisliğinin örneklerinden biridir.

İnceğiz Mağaraları: Tarih öncesi çağlardan itibaren yerleşim yeri olarak kullanılan bu doğal oluşumlar, arkeolojik ve turistik açıdan önem taşımaktadır.

Doğal güzellikleriyle de öne çıkan Çatalca'da çok sayıda sahil ve mesire alanı bulunmaktadır. Özellikle yaz aylarında ziyaretçi çeken kıyı bölgeleri şunlardır:

Bu alanlar, İstanbul'a yakın doğa kaçış noktaları olarak hem bölge halkı hem de şehir dışından gelen ziyaretçiler için cazip destinasyonlardır.

Antik Çağ'da Trakya'ya adını veren Trak halkının topraklarında, Doriscus yakınlarında Ergiske (Ἐργίσκη) adıyla kurulmuş bir Yunan kolonisidir. Bizans döneminde Metrai veya Metris, Osmanlıların fethi öncesinde Rumlar tarafından Hanice olarak adlandırılmıştır. Ergiske adının Yunan mitolojisindeki Poseidon’un oğlu Ergiscus, Metris adının ise İskender'in generallerinden Ayametris ile ilişkili olduğu ileri sürülmüştür.

Büyük çoğunluğu ormanla kaplı olan ve il merkezine 55 kilometre mesafede bulunan Çatalca'da sahil uzunluğu 135 kilometreyi bulmaktadır. İlçenin yüzölçümü 1.142 km²dir. Çatalca ilçe merkezinin deniz seviyesinden ortalama yüksekliği 105 metredir. Güneyde Büyükçekmece'ye, batıda ise Silivri'ye ve Tekirdağ ilinin Saray ilçesine komşudur. Doğudaki komşusu ise Arnavutköy ilçesidir. İlçe sınırları içinde toplam 39 mahalle bulunmaktadır.

İlçenin Karadeniz kıyısında, Yıldız Dağları'nın devamı olan ormanlarla kaplı yükseltiler yer almaktadır. Bunların güneyinde verimli ovalar başlamaktadır. İstanbul'un içme suyu, ilçe sınırları içindeki Durusu Gölü ve Büyükçekmece Gölünden sağlanmaktadır. Yıldız Deresi başta olmak üzere Durusu Gölü'ne su taşıyan birçok irili ufaklı dere vardır.

Not: Büyükşehir yasası nedeniyle köyler mahalle statüsüne geçtiğinden 2013'ten itibaren kır nüfusu tabloda yer almamıştır.

Çatalca ilçesi, 39 mahalleden oluşmaktadır.

Ekonomisi hayvancılık, tarım ve sanayiye dayalı olan Çatalca'da tarım alanlarında en fazla ekilen ürün ayçiçeğidir. Bunun dışında arpa, kavun, karpuz ve çeşitli sebzeler üretilmektedir. İlçe tereyağı, peynir ve yoğurt gibi hayvansal gıdalarla da tanınmaktadır.

İstanbul-Trakya Serbest Bölgesi Çatalca'da yer almaktadır. İlçede 100 megawatt gücünde 30 adet rüzgâr türbinli elektrik santrali ve önemli miktarda grafit çıkarılan taş ocakları bulunmaktadır.

Tekstil üretimi de ilçe ekonomisinde önemli yer tutmaktadır. Harput Tekstil, Dünya Tekstil, Akdaş Tekstil ve çeşitli gümrüklü depolama alanları Çatalca'nın önde gelen işletmeleri arasındadır.

Diego Garcia, Britanya Hint Okyanusu Toprakları

Antiquity

Modern Çatalca partly lies on the site of Ergisce or Ergiske (Ancient Greek: Ἐργίσκη, romanized: Ergískē), a Greek city in Thrace, located in the region of the Propontis.

According to ancient texts, it was named after Ergiscus (Ἐργίσκος), a son of Poseidon through the naiad (nymph) Aba (Ἄβα), presumed in Greek mythology to be a daughter of the river Hebros.

Under Roman rule, the city was named Metrae or Metre (Ancient Greek: Μέτραι, romanized: Métrai) and was important enough in the late Roman province of Europa to become a suffragan of its capital Heraclea's metropolitan archbishop, yet was to fade.

Modern period

Çatalca was settled throughout the Ottoman period and according to the Ottoman Official Statistics of 1910 the majority of the area were Greeks. The Crimean War caused a mass exodus of Crimean Tatars towards Ottoman lands. A few Crimean Tatars settled in Çatalca.

In the First Balkan War the Bulgarian army had driven the Turkish forces back from the border, but the Turkish forces retreated to the prepared positions at Çatalca where on 16–17 November 1912 they defeated the Bulgarians at the "First Battle of Çatalca". The Çatalca fortifications formed a line across the peninsula, the "Chataldja line", which became the armistice line of 3 December 1912, after Bulgaria decided not to attack Adrianople at that time. Upon expiration of the armistice, on 3 February [O.S. 21 January] 1913, hostilities recommenced and the Second Battle of Çatalca began. It was a series of thrusts and counter-thrusts by both the Ottomans and the Bulgarians and lasted until 3 April 1913. There were a large number of journalists who reported on the military actions at Çatalca, whose accounts provide rich details about this event.

According to the Ottoman population statistics of 1914, the kaza of Çatalca had a total population of 30,165, consisting of 16,984 Greeks, 13,034 Muslims, 53 Jews, 44 Armenians, 40 Bulgarians and 10 Roma people.

Çatalca has 135 kilometers of coastline. Its neighbors include Tekirdağ Province to the west, Silivri to the southwest, Büyükçekmece to the south, and Arnavutköy to the east.

Fresh water for Istanbul is provided from by lakes Durusu and Çatalca.

Yalıköy is a seaside resort of Çatalca. The Çilingoz Nature Park west of Yalıköy offers camping and outdoor recreation activities.

There are 39 neighbourhoods in Çatalca District:

At Çatalca, there is a mediumwave broadcasting station with a 226 metres tall mast. It works on 702 kHz with 600 kW.