Başakşehir Belediyesi

İlçenin kurulduğu bölgede Osmanlı döneminde devletin barut ihtiyacını karşılamak üzere Azatlı baruthanesi kurulmuş, bölge Azatlık adıyla anılmıştır. İlçede tarihi özelliği bulunan diğer yapılar, Resneli Niyazi Bey'e ait Resneli çiftliği ve İstanbul'daki bilinen ilk yerleşim yeri olan Yarımburgaz Mağarası ve baruthaneye su sağlamak için kurulmuş Şamlar bendi'dir.

2000'li yıllarda Başakşehir 1. ve 2. etapları, Altınşehir merkezi, Güvercintepe, Şahintepe mahalleleri ve Kayabaşı köyü Küçükçekmece Belediyesi'ne, 4. Etap ve 5. Etap'ı Esenler Belediyesi'ne, Bahçeşehir ise Büyükçekmece ilçesine bağlı bir belde belediyesi durumundaydı. Fakat son yapılan düzenlemelerle bu semtler birleştirilerek Başakşehir ilçesi kuruldu.

Not: Büyükşehir yasası nedeniyle köyler mahalle statüsüne geçtiğinden 2013'ten itibaren kır nüfusu tabloda yer almamıştır.

Mahalleler

Başakşehir ilçesinin 11 mahallesi bulunmaktadır.

İlçede Devlete bağlı faaliyet gösteren, 1 adet Genel Lise (Düz Lise), 4 adet Anadolu Lisesi, 2 adet İmam Hatip Lisesi, 1 Adet Çok Programlı Lise ve 6 Adet Mesleki Teknik Eğitim Lisesi olmak üzere toplam 14 adet lise, 21 adet İlkokul, 18 adet Ortaokul, 2 adet İmam Hatip Ortaokulu, 5 adet anaokulu (Okul Öncesi Eğitim Kurumu), 1 adet Rehberlik ve Araştırma Merkezi, 1 adet Halk Eğitimi Merkezi ve 1 adet Mesleki Eğitim Merkezi bulunmaktadır. 5580 sayılı Özel Öğretim Kurumları Kanunu kapsamında faaliyet gösteren özel öğretim kurumları ise; 1 adet üniversite, 1 adet Anadolu Güzel Sanatlar ve Spor Lisesi, 1 adet Anadolu İletişim Meslek Lisesi, 2 adet Özel Anadolu Sağlık Meslek Lisesi, 3 adet Özel Meslek-Teknik Lise, 10 adet Anadolu Lisesi, 1 adet Fen Lisesi, 1 adet Fen ve Teknoloji Lisesi, 1 adet Özel Hazırlık Sınıfı Bulunan Anadolu Lisesi olmak üzere toplamda 21 adet Özel Lise, 12 adet Özel Türk İlkokulu, 10 Adet Özel Türk Ortaokulu, 55 adet Özel Türk Okul Öncesi Eğitim Kurumu (Anaokulu), 10 Adet Özel Çeşitli Kurs, 28 adet Özel Dershane, 14 adet Özel Motorlu Taşıt Sürücüleri Kursu, 10 adet Özel Öğrenci Etüt Eğitim Merkezi, 7 adet Özel Eğitim ve Rehabilitasyon Merkezi ve 5 adet Özel Öğrenci Yurdu bulunmaktadır. 1 adet devlet hastanesi, 1 adet şehir hastanesi ve ilçe genelinde toplam 6 adet sağlık ocağı bulunur.

İlçeye ulaşım TEM otoyolu ve Demiryolu ile gerçekleştirilmektedir. İlçeye otobüs seferleri de bulunmaktadır. Demiryolu ile ulaşım Ispartakule Tren İstasyonu ile sağlanmaktadır. Başakşehir Belediyesi tarafından Halkalı Tren İstasyonu ile Bahçeşehir Tren İstasyonu arasında geçici süre ile mekik tren seferi yapılması için TCDD'ye başvuruda bulunulmuş ve kabul edilmiştir. Marmaray'la entegre çalışan B2 hattı, ilçe sınırları içindeki Bahçeşehir ve Ispartakule istasyonlarına günde iki sefer yaparak bölge halkına Marmaray bağlantısı sağlamaktadır. 7 Temmuz 2013 tarihinde resmi açılışı yapılan M3 Metro Hattı ile başlangıçta 5. Etap Metrokent'e ve 29 Mayıs 2021 tarihinde resmi açılışı yapılan M9 Hattı ile Atatürk Olimpiyat Stadyumu'na ve Mall of İstanbul'a kadar metro ulaşımı sağlanmıştır. M3 hattı daha sonra Başakşehir Çam ve Sakura Şehir Hastanesi'nden geçecek şekilde Kayaşehir'e uzatılmıştır. Güney yönlü uzatma çalışmalarının da tamamlanmasıyla diğer raylı sistemlere entegre olan bu hatlar sayesinde Başakşehir'den Pendik'e ve Gebze'ye kadar raylı sistemler ile ulaşım mümkün hale gelmiştir. Ayrıca Başakşehir Belediyesi tarafından Güvercintepe bölgesinde yaşayan vatandaşların Olimpiyat Metro İstasyonu'na rahat ve hızlı ulaşması amacıyla yaya viyadüğü yapılmıştır. 19 Haziran 2026 tarihinde M11 hattının Arnavutköy-Halkalı kesiminin açılmasıyla ilçeye hizmet veren metro hattı sayısı üçe yükselmiştir. Yarı ring şeklindeki bu hatla ilçe Halkalı Tren İstasyonu'na, İstanbul Havalimanı'na ve devamında Gayrettepe'ye kadar doğrudan metroyla bağlanmıştır.

Başakşehir ilçesi İstanbul'un en büyük hastanesi olan Başakşehir Çam ve Sakura Şehir Hastanesi'ne sahiptir. Bu şehir hastanesi çevre ilçelerin yanı sıra çevre illere de hizmet vermektedir. İlçede ayrıca Başakşehir Devlet Hastanesi ve Başakşehir Tıp Merkezi gibi hastanelerin yanı sıra özel hastaneler ve polikinlikler bulunmaktadır.

İlçenin profesyonel futbol liglerindeki en büyük temsilcisi İstanbul Başakşehir FK olmuştur. Başakşehir FK, 1990 yılında İstanbul Belediye Başkanı, Nurettin Sözen tarafından kurulmuştur. 2014 yılının Haziran ayına kadar İstanbul Büyükşehir Belediyespor bünyesinde faaliyet göstermesinin ardından 4 Haziran 2014'te belediye bünyesinden ayrılıp faaliyetlerine futbol kulübü olarak devam etme kararı almış, ismini de İstanbul Başakşehir Futbol Kulübü olarak değiştirmiştir. Kulüp maçlarını Başakşehir'de bulunun Başakşehir Fatih Terim Stadyumu'nda oynayan takım, 2019-20 sezonunda Süper Lig şampiyonluğuna ulaşmıştır.

Seyirci kapasitesi olarak Türkiye'nin en büyük stadyumu olan ve ismini modern Türkiye'nin kurucusu Mustafa Kemal Atatürk'ten alan Atatürk Olimpiyat Stadyumu Başakşehir'dedir. 2002 yılından beri faaliyet gösteren stadyum, 2005 ve 2023 yıllarında UEFA Şampiyonlar Ligi finallerine ev sahipliği yapmıştır.

İlçenin kuzeyi ormanlarla kaplıdır, kalan bitki örtüsü bozkır ve çalılıklardan oluşur. Resneli Çiftliği'nin içinde bulunduğu Sazlıdere vadisinde bitki çeşitliliği çok fazladır. İlçede Sazlıdere akarsuyu ve Ayamama deresi doğar, Ispartakule deresi ise içinden geçer.

İlçenin yüzölçümü 107 km²dir. Başakşehir ilçe merkezinin deniz seviyesinden ortalama yüksekliği 110 metredir.

İlçede sosyal yaşam, Başakşehir Millet Bahçesi, Sular Vadisi ile Bahçeşehir'deki yapay gölet ve çevresindedir. Bahçeşehir'deki gölet, Türkiye'nin en büyük yapay göletidir. Başakşehir Millet Bahçesi ise 360 bin metrekare büyüklüğünde ve kendi kendini temizleyen 15 bin 600 metrekarelik Biyolojik göle sahiptir. Bunun dışında Atatürk Olimpiyat Stadyumu ve Başakşehir Fatih Terim Stadyumu bu ilçede bulunmaktadır. TOKİ tarafından geliştirilen ve Türkiye'nin en büyük uydukent projesi olan 65.000 konutun planlandığı Kayaşehir projesi de bu ilçe sınırları içindedir.

İlçede oturanlar genelde orta ve üst sınıf muhafazakarlardan oluşur. Öyle ki ilçe kurulduğundan itibaren yapılan bütün yerel ve genel seçimlerde hep Adalet ve Kalkınma Partisi birinci parti olmuştur.

Archaeological evidence suggests that the earliest traces of human activity in Istanbul can be found in the Yarımburgaz Cave, located in Başakşehir. Excavations in the area have revealed that the region has a deep historical significance, dating back to prehistoric times. Artifacts discovered within the cave and its surroundings have been identified as belonging to the Paleolithic period, highlighting Başakşehir's role as one of the earliest known human settlements in the area. Başakşehir, located around the historical Via Egnatia that connected the Byzantine Empire’s western territories to Europe, has historically been of strategic importance. Its southern region, in particular, was a key passageway during incursions into Istanbul, making it a transit point for various invasions.

On March 23, 1453, Sultan Mehmed II departed Edirne with a grand army, beginning the campaign that culminated in the conquest of Constantinople. The route of this army passed through the borders of Küçükçekmece and Başakşehir. During the Ottoman period, the village of Kayabaşı, then known as Aya Yorgi, was a Greek settlement. Alongside the Greek population, Armenians employed at the Baruthane, a gunpowder mill also resided there.

Significant developments in the area occurred with the construction of the Chemins de fer Orientaux. On October 7, 1869, German financier Maurice de Hirsch received a concession for the railways, and the Yedikule–Küçükçekmece Line began construction on June 4, 1869. The line was inaugurated on January 4, 1871, with Sirkeci designated as its starting point. Increased activity around Ispartakule Railway Station during this period brought challenges, including the Balkan Wars. Troop movements and the care of refugees and soldiers took place along the railway, with temporary Red Crescent hospitals established in Ayastefanos, Hadımköy, and Ispartakule. The Russo-Turkish War of 1877–1878 saw Russian forces advance to Yeşilköy, devastating the regions they passed through. They established headquarters there, prompting the Ottoman government to seek an armistice. The Edirne Armistice was signed on January 31, 1878, ending the conflict. Before their retreat, the Russians destroyed much of the area, including the Azadlu Baruthanesi in Başakşehir, forcing residents to flee.

Başakşehir is located in the European part of Istanbul, also known as Rumeli. To the northwest lies the Sazlıdere Dam reservoir, while the Sea of Marmara is to the south. The O-3 European Motorway, also known as E80 European Route, begins in Mahmutbey within Başakşehir and runs westward towards Edirne. It is noted that the ground in Başakşehir is solid, which is considered advantageous in the event of a potential earthquake in Istanbul. Başakşehir Millet Bahçesi is a public green space in the district, covering an area of 280,000 m², offering a range of recreational opportunities. Bahçeşehir Göleti (English: Bahçeşehir Pound), the first and largest artificial pond in Istanbul, spans 26,000 m² and contributes to the district's natural environment. In addition to Başakşehir Çam and Sakura City Hospital, Başakşehir hosts several other healthcare facilities, including Başakşehir Public Hospital, Başakşehir Public Dental Hospital, Bahçeşehir Community Polyclinic, Acıbadem Bahçeşehir Clinic, Başakşehir Medical Center, and ISU Liv Hospital Bahçeşehir.

Başakşehir is home to several non-governmental organizations, including the Bahçeşehirliler Derneği, founded in 1997, which aims to serve the local community. The district also hosts the Bahçeşehir Rotary Club, and the Bahçeşehir Musıki Derneği, a classical Turkish music association established in 1998, known for its choir, which includes citizens from Bahçeşehir.

Başakşehir hosts a range of educational institutions, including both public and private schools. Private schools in the district include the British International School Istanbul Bahçeşehir Campus, TED Atakent College Bahçeşehir Campus, FMV Işık Okulları Bahçeşehir Campus, Bahçeşehir College, Lycée Notre Dame de Sion Istanbul-affiliated NDS School Bahçeşehir and Başakşehir Çınar Koleji. Başakşehir is home to İstanbul Technical University İsmail Dede Efendi High School for Fine Arts. Ibn Haldun University is located in the Başakşehir, with English as the medium of instruction. Bahçeşehir University was founded in Bahçeşehir, Başakşehir in 1998. Yıldız Technical University inaugurated a university research park in Başakşehir in 2014, serving as a hub for technological research.

Public education in Başakşehir is represented by schools such as Bahçeşehir Süleyman Demirel İlkokulu, an elementary school opened by President Süleyman Demirel, and Bahçeşehir Anaokulu, which operates as an eco-school and forest school. Additionally, Başakşehir M. Emin Saraç Anadolu İmam Hatip Lisesi offers programs in English, Arabic, and Russian. The district is served by several public libraries, including Bahçeşehir Public Library, Bahçeşehir Bahçekent Teoman Duralı Library, and Başakşehir Necip Fazıl Kısakürek Library. Başakşehir Living Lab, recognized as Turkey's first Living Lab, commenced operations in 2013 and functions as an innovation and technology center, as well as an educational hub, under the Başakşehir Municipality, focusing on the development of products and services in information technology and design as a member of the European Network of Living Labs.

Başakşehir is home to İstanbul Başakşehir F.K., a football club competing in the Turkish Süper Lig. The district also features prominent sports venues, including Atatürk Olympic Stadium, one of the largest stadiums in Turkey, and Başakşehir Fatih Terim Stadium, which serves as the home ground for Başakşehir F.K. Bahçeşehir Tennis Club (Turkish: Bahçeşehir Tenis Kulübü) offers a variety of tennis facilities, including 1 wall court, 2 outdoor courts, and 2 indoor courts.

Başakşehir is well-connected to other parts of Istanbul through an extensive transportation network, including many railway lines and bus services. The district is served by the M3 Metro Line, which connects Başakşehir to other districts. Additionally, the M7 Metro Line is planned to have a station in Başakşehir in 2028, further improving connectivity within the city. The M9 Metro Line enhances access by linking the district to Ataköy, with stops in Başakşehir. The M11 Metro Line will provide a direct link between Başakşehir and Istanbul Airport when it's opened in early 2026. In addition, the Halkalı-Bahçeşehir Rail System extends through the district, indirectly providing rail service to both the European and Asian sides of Istanbul. For bus transportation, there are direct double-decker bus routes from Bahçeşehir to key locations in Istanbul, including Taksim, Yenikapı, Bakırköy and Mecidiyeköy.

There are 10 neighbourhoods in Başakşehir District: